zondag 8 april 2012

Vorm

 
Een gedicht voor de paasdagen:


De terugval in het sublieme

De lelijkheid van de
wereld is zonder meer
aanwezig, maar weet je
opmerkelijk weinig te
beïnvloeden: sterk
is je geest. Als
van beton zijn de
stenen en tot in zijn
stuifdennen rafelt het
duin. De wolken gaan om
tot in hun rand van
zilver of gouddraad.
Niet het alledaagse
verlies van het
dagelijkse is wat
gebeurt. Hoor de zee.
Slordig ligt ze en
ongeordend.


Het gedicht verscheen in 2001 in DWB; het werd niet lang daarvoor geschreven. Het berust op één beeld en dat beeld gaat terug op een ervaring van misschien wel twintig jaar eerder. Een zeer maartse dag in maart: de dichter moet een paar uur doorbrengen in Hoek van Hollandeen dorp dat hij niet kent en een omgeving die hij niet kent. Grijze zee, snijdende wind. Wie een half uur het strand op loopt, moet ook weer terug.  

Piet Gerbrandy besprak mijn bundel Sterk zeil en vond dit een voorbeeld van De Jager op zijn slechtst. De regelafbrekingen moeten ‘een subtiel denkproces suggereren, maar wat er staat is minimaal.’ Gerbrandy is een zorgvuldig lezer met een heldere poëtica; die poëtica komt maar gedeeltelijk overeen met de mijne. De gong en de rookberg, zijn boek over Hamelink en Ter Balkt, is een van de beste boeken die ik de afgelopen tijd gelezen heb. Dat Gerbrandy mijn gedicht interpreteert als iets haikuachtigs en daar weinig waardering voor heeft – 't is jammer, maar er zit systeem in.

Of de regelafbrekingen een denkproces willen suggereren - ik weet het niet. Ik ben niet zo dol op een iconische manier van lezen. Als dit gedicht ergens over gaat, dan gaat het over een verlies van – hoe moet ik het noemen – mentale coördinatie. De vorm is daar een antwoord op. De vorm met zijn onbeklemtoonde regeleindes,  met zijn namaakrijm van ‘de’, ‘je’ en ‘te’. In dit gedicht wil de vorm niet veel meer zijn dan vorm – dan vorm die op zichzelf losstaat van regels en betekenis. Dat is anders in een gestandaardiseerde haiku, geloof ik. Als de vorm in dit gedicht iets wil zijn, dan is het zoiets als het ontstaan van vorm.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen